Neydi peki bu sorunlar?

Tek bir nedeni olmamakla birlikte birbirleriyle ilintili sorunlardı bunlar. Bunların içerisinde bir tanesi benim için önem arzediyor. Bizler için Çerkesliğin bir millet değil de bir kültürden ibaret olması. Evet diyasporada yaşayan birçoğumuz için Çerkeslik bir millet değil, bir kültür sadece. Çerkeslik tanımı kültürü de içeriyor elbet ancak burada vurgulamak istediğim Çerkesliği sadece ve sadece bir kültür olarak algılamamız. Elimizden geldiğince adetlerimizi yerine getiriyoruz, düğünlere gidiyoruz, zexeslere katılıyoruz, büyüklere saygı gösteriyoruz, ayağa kalkıyoruz ve Çerkes oluyoruz. Çerkesliğimiz Anadolu'da bir motif insanların gözünde, seviyorlar da bu motifi, hoşumuza da gidiyor haliyle. Ama ötesi yok. Sadece bir motiften ibaretiz. Başkalarının bizi öyle görmesi önemli değil, önemli olan bizim de kendimizi öyle görmemiz.

Peki nasıl millet olacağız?

Millet olmak Çerkesliğin insanlar için asgari müşterek olarak görülmesiyle mümkün. Yani insanların salt Çerkeslik kimliğiyle birlik oluşturabilmesiyle. Hafızanızı bir yoklayın bakalım biz ne zaman sadece ve sadece Çerkes olduğumuz için, sağcı, solcu, birleşikçi, dönüşçü vb. kimliklerimizi ardımızda bırakarak "birlik" olabildik? Ne zaman direkt bizimle ilgili, yaşadığımız ülke ile ilgili, insanlıkla ilgili, dünya ile ilgili bir durum için fikir birliği edinebildik? Yapamadık. Çünkü biz Çerkes değildik. Çerkeslik kültürüyle yaşayan, ne Türkleşmiş -Türk'ten daha Türk olanlarımız da oldu elbet- ne de Çerkes kalabilmiş bir motif olduk yaşadığımız topraklarda. Millet olmak "birlik" olmaktı.

Araba tam gaz yokuş aşağı giderken, sayıları az(!) yürekleri deryalar kadar olan birileri çıkıyor ve diyor ki:

"Ey halkım, hiçbir şey geçmiş değil.

Hala "bir" olabiliriz.

Bunun için yanımıza hiçbir şey almamıza gerek yok,

Çerkesliğimizi alalım yeter.

Olmaz demeyin, olur.

Biz yaptık bakın.

Sağcımız, solcumuz, birleşikçimiz, dönüşçümüz, "o"cumuz, "bu"cumuz hepsi bıraktı tüm kimliklerini, Çerkesliğini aldı sade yanına ve durduk omuz omuza.

Laf aramızda kalsın ama bir başka güzel olduk hani,

bambaşka dünyalardan bambaşka insanlar,

dağılmayız korkmayın

bizi Çerkesliğimiz sarar."

Onlar bu cümlelerle söylemiyor elbet, bunlar benim onlara yakıştırdığım laflar. Etrafında birleştikleri fikre DİÇEG (Demokrasi İçin Çerkes Girişimi) diyorlar. Malumunuz içerisinden geçtiğimiz bu önemli süreçte Çerkeslerin de söz sahibi olması gerektiğini belirtip taleplerini dile getiriyorlar. Talepleri öyle ince eleyip sık dokumuşlar ki şiir gibi. Bu fikirleri paylaşmak için Çerkes olmak da şart değil aslında, herhangi bir millete mensup birinin destekleyebileceği talepler ve destekliyorlar da. Ama bu benim gözümde muhteviyatından -muhteviyatı da çok derin olsa da- çok daha derin anlamlar içeriyor. Hani şu ana kadar yapamadığımız, yapabileceğimize de pek inanmadığımız(!) sadece Çerkes olduğumuz için, başka hiçbir şey olmadan "bir" olma projesi.

Onlar gösterdi yapılabiliyor, bu güzel birlikteliğe hepimiz dahil olabiliriz.

Elimizde bir fırsat var,
Çerkes olabiliriz!

Nasıl yani, Çerkes olmak için paralı olmak mı lazım?

-Çerkes olmak için Çerkes bir anne babadan doğmak yeter sebep midir mevzusuna bir dokundurma yaparak asıl konumuza devam edelim-

Kısa cevap: Evet lazım.

Uzun cevap Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramında gizli.

        Efendim Maslow amca diyor ki: Bir insanın farklı kategorilerde -bu kategoriler hiyerarşik yapıdadır- incelenen çeşitli ihtiyaçları vardır. Alt kategorideki ihtiyaçlar giderilmeden üst kategorideki ihtiyaçlar için bir çaba sarfedilmez.

Amcamız 5 kategoride incelemiştir olayı.

1.  Fizyolojik ihtiyaçlar: Yeme, içme, barınma ihtiyaçları.
2.  Güvenlik ihtiyaçları: Mal ve can güvenliği.
3.  Sevgi ve aidiyet ihtiyacı: Sevme, sevilme, bir gruba mensup olma.
4.  Saygı ihtiyacı: Tanınma, başarı elde etme takdir edilme.
5.  Kendini gerçekleştirme ihtiyacı: İdeallerini ve yeteneklerini gerçekleştirme ihtiyacı.

        Gelelim bizimle olan ilgisine. Efendim biz Çerkesler bulunduğumuz coğrafyalarda orta tabaka diye tabir edilen kesimde olmuşuzdur hep. Varlıklı olanlarımız olmuşsa da bu varlıklar çocuklarında öteye yar olmamıştır çoğu kez. Orta halliyizdir yani, “ay sonunu görmek” hayatımızda yeri olan bir deyimdir mesela. Hal böyle olunca hiyerarşide ilk 2 basamakta kalmışız çoğumuz. Tabi bir insan alt basamaktaki ihtiyaçlarını karşılamadan üst basamaktaki hiçbirşeyi ihtiyaç olarak görmez gibi bir durum yok. Elbette bunlardan da ihtiyaç olarak gördükleri olacaktır. Ancak genel anlamda bir bireyin önceliği sıralaması alt kategoriden üst kategorilere doğrudur. Yani aç olan bir insan için öncelik ona saygı duyulması değil açlığını gidermesidir. Bu bağlamda orta kesime ait biz Çerkeslerin öncelikleri arasında aidiyet duyguları alt sıralardadır. İnsanlarımız kimliklerine sahip çıkmıyor, çoğu insanımızın hayat öncelikleri arasında Çerkeslik yok yakınmalarının yegane sebebi budur. Bize has bir durum değildir aslında -tamam bu durumu etkileyen etnik unsurlarımız da var aslında ama onları, bu durum karşısında teferruat olarak kaldığı için es geçiyorum- doğanın yapısı gereği böyle olmak zorundadır. Bu yüzdendir Çerkesliğimizin düğün&zexes ikilisinden ileri gidememesi. Çerkeslik bizim için aidiyet ihtiyacımızı karşıladığımız bir kimlik değil eğlence ihtiyacımızı giderdiğimiz bir kültürdür sadece.

Tespit tamam, peki ya çözüm?

        Çözüm öyle Kaf dağının ardında değil aslında, çözüm içimizde. Çözüm önce “birey” olmamızda, fiziksel ihtiyaçları karşılanmış, hayatta istekleri, beklentileri olan bireyler. Evet bu süreçte maalesef yalnızız. Bu aşamaları herkesin kendisinin geçmesi gerek -olur da bir gün bir peri sihirli bir değnekle çıkarsa karşıma, söz toplum olarak bu aşamaları geçmemizi dileyeceğim, isteyen o günü bekleyebilir-. Bu ihtiyaçlarımızı karşıladıktan sonra, kendimize yettikten sonra kimliğimiz, aidiyetimiz, bir diğerimiz üzerine düşünebilir, bunlar için çaba harcayabiliriz.

Bunlar olmadan birilerinden bir şeyler beklemek laf-ü güzaf.